İstanbul Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu, kira fiyatlarının giderek yükselmesinin ardından dün yaptığı açıklamada ‘boş evlerden daha fazla vergi’ alınacağını söyledi. Peki, yurtdışında boş ev vergisi nasıl uygulanıyor?

Dün akşam Habertürk TV'de Serap Belet ve Kürşad Oğuz'un sorularını yanıtlayan İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu, şehirde artan kira fiyatlarıyla mücadele için yeni bir öneride bulundu.

İBB Başkanı İmamoğlu ‘Adresinde konut olan, boş olan konut sayısı 750 bin. Evi var, boş tutuyor. Ondan daha fazla vergi almak zorundayız. Dünyada bu uygulamalar var. O vergiyi biz konut fonuna aktaracağız, konut üreteceğiz’ açıklamasında bulundu.

İmamoğlu'nun aktardığı gibi benzer uygulamalar son zamanlarda 'boş ev vergisi' ismiyle çeşitli ülkelerde uygulanmaya başladı. Bu uygulamayla hem ev sahiplerini evlerini kiraya vermeye teşvik ederek konut arzını artırmak hem de sosyal konut projelerine yeni finansman sağlanması hedefleniyor.

2017'DE UYGULANMAYA BAŞLADI

Boş ev vergisi konusunda Kanada'nın British Columbia eyaleti sahip. Söz konusu vergi boş ev ve spekülasyon vergisi ismiyle ilk olarak 2017 yılında getirildi. Bir önceki takvim yılında 6 aydan uzun süre evi boş kalanlar bu vergiyi ödemek zorunda kalıyor. Eyalet genelinde yüzde 1'lik boş ev vergisi uygulanırken, belediyeler bu oranın yanında 'spekülasyon vergisi' ismiyle ek vergi alma yetkisine sahip.

EVİN DEĞERİ ÜZERİNDEN ALINIYOR

Eyaletin en büyük şehir olan Vancouver'da yüzde 1 ile başlayan boş ev vergisi geçen yıl yüzde 3'e, gelecek yıl için ise yüzde 5'e yükseltildi. Bu vergi oranı evin değerlemesi üzerinden alınıyor. Buna göre Vancouver'da 1 milyon dolar değerinde bir eve sahipseniz ve evinizi boş tutuyorsanız gelecek yıl 50.000 dolar ek vergi ödemek zorunda kalacaksınız. Bunun yanında eyalet de 2023 için ek yüzde 1'lik boş ev vergisi alma kararı aldı. Yani 1 milyon dolarlık bir ev için 50.000 dolarlık ödemenin yanında eyalete de 10.000 dolar vergi ödenecek. Böylece toplam ödeme 60.000 dolara çıkacak.

Fotoğraf: Semeru Yanardağı'nın külleri evleri kapladı Fotoğraf: Semeru Yanardağı'nın külleri evleri kapladı

BOŞ EV SAYISI 3 YILDA YÜZDE 26 DÜŞTÜ

Vancouver Belediyesi söz konusu uygulamayla 662 bin nüfuslu şehirde boş ev vergisi sayesinde 2017-2020 yılları arasında şehirdeki boş ev sayısının yüzde 26 düştüğünü bildirdi. Vancouver Belediye Başkanı Kennedy Stewart sadece geçen yıl boş ev vergisini yüzde 1'den yüzde 3'e yükselterek 4.000 konutu piyasaya geri döndürdüklerini, sosyal konut bütçesine de 32 milyon dolarlık ek katkı sağladıklarını açıkladı. Söz konusu vergiyi gelecek yıl yüzde 5'e çıkarma kararı almanın yanında yüzde 10'a yükseltmelerinin olası etkilerini de araştırdıklarını açıkladı.

DİĞER BÖLGELERDE DE BAŞLADI

Vancouver'da alınan sonuçların ardından Kanada'da merkezi hükümet söz konusu vergiyi bu yıl ilk kez ülke geneline yayma kararı aldı. Ülkenin nüfus olarak en yoğun eyaleti olan Ontario'da boş ev vergisinin oranı yüzde 1 olarak belirlendi. Bu eyalette yer alan Toronto'da belediye gelecek yıl için kendi vergi oranını da yüzde 1 olarak belirledi. Böylece evini boş tutan ev sahiplerinin ödeyeceği vergi oranı yüzde 2 olarak belirlenmiş oldu.

İRLANDA İLK KEZ GELECEK YIL UYGULAYACAK

Kanada'nın yanında konut fiyatlarının son yıllarda hızlı bir artış gösterdiği İrlanda'da da hükümet gelecek yıldan itibaren boş ev vergisini uygulamaya alacağını duyurdu. 2023 bütçe sunumunda yer alan bilgiye göre İrlanda genelinde son 1 yılda 30 günden az süre kullanılmış konutlardan konut değeri üzerinden yüzde 0.3'lük ek emlak vergisi alınacak. İrlanda hükümeti bu yolla yaklaşık 3-4 milyon Euro ek vergi geliri elde edileceğini belirterek amacın gelirleri artırmak değil ev sahiplerini evlerini kiraya vermeye teşvik etmek olduğunu açıkladı.

İSTANBUL'DA KİRALAR 1 YILDA YÜZDE 144 ARTTI

İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun açıklaması İstanbul'da kiralardaki fahiş artışlara yönelik şikayetlerin artması üzerine geldi. Endeksa verilerine göre İstanbul’da konut kiraları son bir yılda yüzde 144, son iki yılda ise yüzde 319 yükseldi. İstanbul genelinde ortalama metrekare kira bedeli 94 lira, ortalama kira ise 10 bin 229 TL oldu.

İlçelere bakıldığında ise Sarıyer ortalama 28.500 TL ile en yüksek kira bedelinin ödendiği ilçe oldu. Sarıyer'i 22.200 TL ile Beşiktaş ve 17.040 lira ile Kadıköy takip etti.